Pay Endeks Opsiyon Sözleşmeleri

Dolar Yene Tepki Verme Niyetinde

13.07.2020


Parite Kritik Seviyeleri Aşmakta Zorlanıyor 

13.07.2020


Parite Umutla Yükseliyor

13.07.2020


Dolar Kritik Seviyede Tepki Verme Niyetinde

10.07.2020


VİOP’ta işlem gören Pay Endeks Opsiyon Sözleşmeleri unsurları, dayanak varlık, sözleşme büyüklüğü, vade ayları, vade sonu, takas süreleri ve işlem saatlerini de içerecek şekilde tablo halinde sunulmuştur.

PAY ENDEKS OPSİYON SÖZLEŞMELERİ
BIST30 ENDEKS OPSİYON SÖZLEŞMELERİ
Dayanak Varlık BIST30 Fiyat Endeksi
Opsiyon Sınıfı Alım ve Satım Opsiyonları
Opsiyon Tipi Avrupa (Sözleşme ile tanınan hak ancak vade sonunda kullanılabilir)
Sözleşme Büyüklüğü Dayanak varlık, endeks değerlerinin 1.000'e bölünmüş halidir. Her bir endeks opsiyon sözleşmesi bu şekilde hesaplanan 100 adet dayanak varlığı temsil eder. (Örneğin BIST-30 Endeksi/1.000)*100 TL = ( 78.000/1.000)*100 = 7.800,00 TL).
Fiyat Kotasyonu ve Minimum Fiyat Adımı Fiyat, yukarıdaki yöntemle hesaplanan bir adet dayanak varlığın opsiyon primi olarak, virgülden sonra iki basamak olacak şekilde kote edilir. Minimum fiyat adımı 0,01’dir (örnek: 3,01; 3,02 vb.). Minimum fiyat adımının değeri 1 TL’ye (Sözleşme büyüklüğü x asgari fiyat adımı= 100 x 0,01) karşılık gelmektedir. Miktar teklifleri bir adet sözleşme ve katları şeklinde girilir.
Uzlaşma Şekli Nakdi uzlaşma.
Günlük Uzlaşma Fiyatı Normal seans sonunda hesapların güncellenmesinde kullanılan günlük uzlaşma fiyatı aşağıdaki şekilde hesaplanır ve en yakın fiyat adımına yuvarlanır:

a) Normal seans sona ermeden önceki son 10 dakika içerisinde gerçekleştirilen tüm işlemlerin miktar ağırlıklı ortalama fiyatı günlük uzlaşma fiyatı olarak belirlenir.

b) Eğer son 10 dakika içerisinde 10’dan az işlem yapıldıysa, normal seans içerisinde geriye dönük olarak bulunan son 10 işlemin miktar ağırlıklı ortalama fiyatı alınır.

c) Normal seans içerisinde 10’dan az işlem yapıldıysa, normal seans içerisinde gerçekleştirilen tüm işlemlerin miktar ağırlıklı ortalama fiyatı alınır.

d) Normal seans içerisinde hiç işlem yapılmamışsa, bir önceki günün uzlaşma fiyatı günlük uzlaşma fiyatı olarak belirlenir.

Normal seans sonunda yukarıda belirtilen yöntemlere göre günlük uzlaşma fiyatının hesaplanamaması veya hesaplanan fiyatın piyasa gerçeklerini yansıtmaması durumunda, aşağıda belirtilen yöntemler tek başına ya da birlikte kullanılarak günlük uzlaşma fiyatı tespit edilebilir.

Özel İşlem Bildirimleri yukarıdaki hesaplamalara dahil edilmez. Uzlaşma Fiyatı Komitesi tarafından günlük uzlaşma fiyatının değiştirilme durumu saklıdır.
Vade Sonu Uzlaşma Fiyatı Alım opsiyonları için vade sonu uzlaşma fiyatı, dayanak varlık olarak kabul edilen BIST 30 Endeksinin son işlem gününde spot piyasadaki seansta sürekli müzayedenin son 30 dakikası süresince ilan edilen değerlerinin zaman ağırlıklı ortalaması ile BIST 30 Endeksinin kapanış değerinin sırasıyla %80 ve %20 oranlarıyla ağırlıklandırılması ile hesaplanan değerin 1000’e bölünmesi suretiyle bulunan değer(BİST30 Endeks Vadeli İşlem Sözleşmeleri için ilgili vade ayı için hesaplanan vade sonu uzlaşma fiyatı) ile opsiyon kullanım fiyatı arasındaki farkın en yakın fiyat adımına yuvarlanması sonucunda bulunur.

Satım opsiyonları için vade sonu uzlaşma fiyatı, opsiyon kullanım fiyatı ile dayanak varlık olarak kabul edilen BIST 30 Endeksinin son işlem gününde spot piyasadaki seansta sürekli müzayedenin son 30 dakikası süresince ilan edilen değerlerinin zaman ağırlıklı ortalaması ile BIST 30 Endeksinin kapanış değerinin sırasıyla %80 ve %20 oranlarıyla ağırlıklandırılması ile hesaplanan değerin 1000’e bölünmesi suretiyle bulunan değer(BİST30 Endeks Vadeli İşlem Sözleşmeleri için ilgili vade ayı için hesaplanan vade sonu uzlaşma fiyatı) arasındaki farkın en yakın fiyat adımına yuvarlanması sonucunda bulunur.

Son işlem gününde, spot piyasada seansın ve/veya kapanış seansının kısmen veya tamamen kapalı olması veya spot piyasada endeks değerinin hesaplanamaması durumunda vade sonu uzlaşma fiyatı, Uzlaşma Fiyatı Komitesi tarafından belirlenir.
Vade Ayları Yılın tüm ayları. Aynı anda içinde bulunulan ay ve bu aya en yakın iki ay olmak üzere toplam 3 vade ayına ait sözleşmeler işlem görür.

Standart vade aylarına ek olarak, en fazla 180 güne kadar esnek vade tarihli sözleşmeler kullanıcılar tarafından işleme açılabilir.
Sözleşmenin Vadesi ve Son İşlem Günü Pay senedi opsiyon sözleşmelerinde vade ve son işlem günü her vade ayının son iş günüdür. Yurt içi piyasaların resmi tatil nedeniyle yarım gün olması durumunda vade sonu ve son işlem günü bir önceki iş günüdür.

Esnek vade tarihli sözleşmeler için son işlem günü sözleşmenin vade tarihidir.
Takas Süresi T+1 olarak uygulanır. Prim borçları hesaplardan T günü sonunda tahsil edilirken, prim alacakları hesaplara T günü aktarılır.
Günlük Fiyat Değişim Limiti Baz fiyat, günlük fiyat değişim limitlerinin hesaplanmasında kullanılan ve sözleşmenin işleme açıldığı gün Takasbank tarafından belirlenen teorik fiyat, diğer işlem günleri için ise bir önceki günün uzlaşma fiyatıdır.
Sözleşme Sınıfı Baz Fiyat Limit Tanımı Limit Değeri Limit Örneği
Endeks Opsiyon Sözleşmeleri 0,01-14,99 Sabit 20 Baz Fiyat: 5,00
Alt Limit: -
Üst Limit: 25,00
Endeks Opsiyon Sözleşmeleri 15,00-99,99 Yüzde (%) 200% Baz Fiyat: 50,00
Alt Limit: -
Üst Limit: 150,00
Endeks Opsiyon Sözleşmeleri 100,00 ve üstü Sabit 50 Baz Fiyat: 150,00
Alt Limit: -
Üst Limit: 200,00
Kullanım Fiyatları Kullanım fiyat adımı 2’dir. (2.000 Endeks puanı)

Dayanak varlık olan endekslerin bir önceki işlem gününde spot piyasadaki seansta oluşan kapanış değeri baz alınarak teorik fiyat hesaplama yöntemi kullanılmak suretiyle her bir vade ayı için başabaşta kullanım fiyatı seviyeleri belirlenir ve biri “başabaşta”, ikisi “karda”, sekizi “zararda” olmak üzere onbir farklı kullanım fiyatı seviyesinden sözleşmeler işleme açılır.

Standart kullanım fiyatlarına ek olarak, işleme açık sözleşmelerin standart vadeleri içerisindeki en düşük/en yüksek standart kullanım fiyatlarının %20 altı/üstü fiyat seviyesi arasında olmak kaydıyla esnek kullanım fiyatlı sözleşmeler kullanıcılar tarafından işleme açılabilir.
İşlem Saatleri İşlemler 09:30 - 18:15 saatleri arasında kesintisiz tek bir seansta gerçekleştirilir.
İşlem Teminatı Esasları Takas Mevzuatı çerçevesinde belirlenir.
Hesap Aç