Payların İşlem Pazarları Nelerdir?

Dolar Kritik Seviyede Tepki Verme Niyetinde

10.07.2020


Paritede Görülen Sert Gerileme Sonrası Bir Miktar Tepki Oluşabilir

10.07.2020


Pandemi Salgını Endişeleri Pariteyi Baskı Altında Tutuyor

10.07.2020


Paritedeki Yükseliş Sınırlı Kalabilir

09.07.2020


Pay Piyasasında, payların piyasa değerlerine ve platformlara göre işlem yapılan pazarlar ayrılmıştır. İşlemlerin gerçekleştiği pazarları şöyle sıralayabiliriz.

- Yıldız Pazar

Yıldız Pazar Grup 1: Halka arz edilen payların piyasa değeri 1 milyar TL’yi aşan paylar yer alır.

Yıldız Pazar Grup 2: Halka arz edilen payların piyasa değeri 1 milyar TL’yi aşamayan paylar yer alır.

- Ana Pazar

Ana Pazar Grup 1: Şirketlerin Borsaya kotasyonunda halka arz edilen payların piyasa değeri 30 milyon TL’nin üzerinde olanlar yer alır.

Ana Pazar Grup 2: Grup 1 ‘in dışında kalan paylar yer alır

- Gelişen İşletmeler Pazarı (GİP)

Gelişme ve büyüme potansiyeline sahip olan, ancak halka açık kısmının piyasa değeri Kotasyon Yönergesinde Ana Pazar için belirlenen tutarın altında olan şirketlerin paylarının kota alındığı pazardır. Payları GİP’te 2 yıl süreyle işlem gören şirketler Kotasyon Yönergesinde belirtilen şartları sağlamaları halinde payların Yıldız Pazar’a veya Ana Pazar’a geçişi için başvuru yapabilirler.

- Yakın İzleme Pazarı (YİP)

Yatırımcıların sahip olduğu payların Borsa kotundan ve/veya işlem gördüğü pazardan geçici ya da sürekli çıkarılması sonucunu doğurabilecek gelişmelerin oluşması nedeniyle payların Borsa bünyesinde işlem görebileceği organize bir pazar oluşturmak ve söz konusu şirketlerin paylarına yatırım yapmış tasarruf sahiplerine likidite olanağı sunmak amacıyla oluşturulmuş olan pazardır.

- Yapılandırılmış Ürünler Ve Fon Pazarı (YÜFP)

Borsa yatırım fonu katılma belgeleri, varantlar, sertifikalar, sahipliğe dayalı kira sertifikaları, gayrimenkul sertifikaları, gayrimenkul yatırım fonları ve girişim sermayesi yatırım fonlarının işlem görebildiği pazardır.

- Nitelikli Yatırımcı İşlem Pazarı (NYİP)

Yalnızca nitelikli yatırımcı statüsünde yer alanların işlem yapacağı ve Halka arz edilmeksizin nitelikli yatırımcılara satılmak üzere ihraç edilen ortaklık paylarının işlem gördüğü pazardır.

- Piyasa Öncesi İşlem Platformu (PÖİP)

Halka açık olan ama payları Borsada işlem görmeyen şirketlerin paylarının, Borsa tarafından bu platformda işlem görmesine karar verilmesidir.
 

Pazarlar ve pazar gruplarında uygulanacak işlem esasları nelerdir?

İşlem Esasları

YILDIZ PAZAR

ANA PAZAR

GİP

YİP

PÖİP

Grup 1

Grup 2

Grup 1

Grup 2

İşlem Yöntemi

Sürekli İşlem

Sürekli İşlem

Sürekli İşlem

Sürekli İşlem

10 kez Tek Fiyat

5 kez Tek Fiyat

5 kez Tek Fiyat

Açığa Satış ve Kredili İşlem

VAR

VAR

VAR

VAR

YOK

YOK

YOK

Brüt Takas

YOK

YOK

YOK

YOK

YOK

YOK

VAR

Özkaynak Oranı

Genel Hükümler

Genel Hükümler

Genel Hükümler

0%

0%

0%

0%

Açık Takas Pozisyonu / Özkaynak Oranı

Genel Hükümler

Genel Hükümler

Genel Hükümler

50%

100%

100%

100%

Fiyat Marjı

10%

10%

10%

10%

10%

10%

10%

Açığa Satış Yukarı Adım Kuralı

YOK

VAR

VAR

VAR

-

-

-

Devre Kesici Tetikleme Oranı

5%

5%

5%

5%

-

-

-

Devre Kesici Sonrası Emir Toplama Süresi

30 dakika

30 dakika

30 dakika

30 dakika

-

-

-

Devre Kesici Sonrası Eşleştirme Süresi

2 dakika

2 dakika

2 dakika

2 dakika

-

-

-

 

Pay piyasasında işlem görme yöntemleri

  • Sürekli işlem yöntemi: Emirlerin, Borsa tarafından belirlenen işlem süreleri boyunca sürekli bir şekilde fiyat ve zaman önceliği kurallarına uygun olarak çeşitli işlem fiyatlarından eşleştirilmesi yöntemidir.
  • Tek fiyat (açılış ve kapanış seansı, kapanış fiyatından işlemler): Bir sermaye piyasası aracı için Sisteme iletilen emirlerin Borsa tarafından belirlenen zaman dilimleri boyunca toplanarak gün içinde bir kere veya birden fazla kez tekrar edilmek suretiyle en çok işlem miktarını gerçekleştirecek şekilde ve öncelik kurallarına uygun olarak belirlenen tek bir işlem fiyatından eşleştirilmesi yöntemidir.
  • Piyasa yapıcılı sürekli işlem yöntemi: Sürekli işlem yönetimiyle işlem gören sermaye piyasası araçlarında likiditenin artırılması için bir üye tarafından (Piyasa Yapıcı Üye) çift taraflı sürekli fiyat ve miktar girilmesi yönetimidir.
Hesap Aç